tìm hiểu về quy trình đúc đồng- chế tác đồ đồng ngày nay
Hàng trăm năm qua khi các ngành nghề khác thay đổi chóng mặt
vì sự phát triển của khoa học và công nghệ thì đúc đồng truyền thống vẫn như buổi
sơ khai, hầu hết làm thủ công. Bao gồm những công đoạn chính như sau:
Tạo Mẫu:
Tạo mẫu bằng đất sét
- Dùng đất sét đắp mẫu
theo quy định, chỉnh sửa đường nét, ngôn ngữ điêu khắc của thành phẩm trên từng
thành phẩm.
- Khi đạt được yêu cầu làm khuôn thạch cao âm bản chỉnh sửa
đổ ra khuôn thạch cao.
- Bản chỉnh sửa đường nét như phác thảo đã được duyệt.
>> Xem thêm: hang rao dong duc cao cap
Đất sét là nguyên liệu chính để tạo mẫu
Tạo Khuôn:
- Dùng đất + chấu + giấy gió để làm khuôn âm bản (Khuôn mở
hay còn gọi là khuôn 2 nửa).
- Sau đó dùng đất bùn củ + chấu + bột chịu nhiệt làm cốt bên
trong (gọi là làm thao).
- Nung chín khuôn ở nhiệt độ 700 độ C, sau đó để nguội căn
chỉnh độ dày mỏng của phần đồng, đạt theo yêu cầu kỹ thuật.
- Chỉnh sửa khuôn, lau nhẵn, quét sơn chịu nhiệt nung lại 1
lượt nữa ở nhiệt độ 500 độ C, ghép khuôn thành 1 khối.
Pha Chế và Nấu Nguyên Liệu Đúc:
Nấu đồng ở nhiệt độ 1200 độ C, khi đồng chảy hết pha tỷ lệ
Thiếc + Chì + Kẽm theo yêu cầu, chỉnh nhiệt độ la 1250 độ C, nước đồng lỏng đạt
theo yêu cầu lúc đó đưa ra và rót vào khuôn.
* Lưu ý:
- Khi pha kim loại vào từng thành phẩm các nghệ nhân phải có
kinh nghiệm pha chộn các hỗn hợp kim loại lại với nhau.
- Ví dụ:
+Đối với tượng bán thân tỷ lệ cần pha : Đồng 92% + Thiếc 5%
+ Chì 3%
+Nhưng đối với tượng ngoài trời thì tỷ lệ: Đồng 85% + Thiếc
9% + Chì 3% + Kẽm 2% + Ni Ken 1%
- Tuỳ theo từng thành phẩm mà các nghệ nhân pha trộn khác
nhau
Rót Nguyên Liệu Vào
Khuôn:
- Trước khi đúc đồng
và các hợp kim nóng chảy vào khuôn phải nung khuôn nóng đều, đủ độ nhiệt cho đồng
chảy đều trong khuôn. Đây là khâu khó nhất phải nhờ kinh nghiệm của đôi mắt và
khả năng phán đoán của nghệ nhân.
Gia Công Hoàn Thiện Sản Phẩm:
- Sau khi khuôn nguội, dỡ khuôn lấy sản phẩm ra mài, giũa, đục,
tách, mà rũa theo mẫu và con mắt của nghệ nhân phải đồng sắc - đồng khí mới đạt
yêu cầu kỹ thuật , nghệ thuật.
Khó đúc nhất là các loại: sản phẩm có các thành phần chi tiết
nhỏ, tượng đồng chân dung Phật, người phải có thần thái; chuông, khánh đánh lên
phải trong trẻo, ngân vang.
- Sản phẩm đúc ra sau khi đã đạt tiêu chuẩn về hình dáng,
kích thước, họa tiết phải tiến hành khâu làm nguội. Muốn làm được công đoạn này
cần phải có dụng cụ riêng như cây khoan, bàn dũa, dao chấn đe... Khâu quan trọng
nhất là trạm, với rất nhiều dụng cụ chuyên dùng, nghệ nhân trạm có thể tạo ra
các đường nét như ý đó là các đường "trạm án", "trạm chìm",
"trạm đúc nổi" (trạm dương bản).
- Nghề khảm đồng cũng là một nghề đặc sắc ở Ý Yên. Bản chất
của công đoạn này là đưa vào bề mặt của sản phẩm những kim loại quý khác như
vàng, bạc để tạo giá trị và tính nghệ thuật cho sản phẩm. Trước tiên các nghệ
nhân phải đục trên bề mặt sản phẩm tạo thành hình ảnh âm bản cho các hoạ tiết,
thiết kế vừa khớp với những khối âm đã tạo ra từ các kim loại khác, tiếp theo
là dát lại và đánh bóng bề mặt.
- Thêm chất khí, khi đưa thêm một kim loại khác lên sản phẩm
đồng gọi là khảm nhị khí, hai kim loại khác gọi là tam khí.
- Đây cũng là một công đoạn được coi là công thức gia truyền
của mỗi nghệ nhân. Nhờ đó mà người ta tạo được các màu sắc khác nhau thích hợp
cho từng sản phẩm, kể cả các sản phẩm giả cổ có màu sắc hoen gỉ như đã qua hàng
nghìn năm. Và đặc biệt là màu được giữ nguyên vẹn cho hàng trăm năm sau.

Nhận xét
Đăng nhận xét